Nieuwe IUCN Rode lijst
zaterdag, 23 oktober 2010 08:51
Nieuwe Rode Lijst: Grote verliezen, kleine succesjes
In 2010 zijn ruim 800 dieren- en plantensoorten uitgestorven. Een aantal soorten leeft alleen nog voort in gevangenschap. Dit blijkt uit de jaarlijkse Rode Lijst, die is opgesteld door de IUCN, de grootste koepel van natuurbeschermingsorganisaties. Het goede nieuws is: als er niks gedaan zou zijn aan natuurbescherming, dan zou de biodiversiteit met nog eens 20 procent zijn afgenomen. Actie ondernemen blijkt dus effectief.
Zie het als een soort jaarverslag: de Rode Lijst van de IUCN (International Union for the Conservation of Nature). Deze organisatie houdt van jaar tot jaar, zelfs van maand tot maand bij hoe het gesteld is met de biodiversiteit. Dat doen ze door eigen onderzoek, maar ook door informatie op te vragen bij de aangesloten organisaties (o.a. WNF en Vogelbescherming). Voor het opstellen van de nieuwe Rode Lijst is de status van bijna 56.000 soorten onderzocht. Daarvan zijn er het afgelopen jaar 791 uitgestorven. Ruim 3500 soorten zijn ‘critically endangered’ zoals dat heet: 1 minuut voor 12 in gewoon Nederlands. Nog een paar duizend andere zijn ‘kwetsbaar’ of ‘bedreigd’ in verschillende gradaties. Met de helft is ‘niets’ aan de hand.
Dat zijn alarmerende berichten. De grootste verliezen worden gemeld in Zuidoost Azië. De belangrijkste oorzaken daar zijn: de grootschalige aanplant van exportgewassen (palmolie), de handel in hardhout, de aanleg van rijstvelden en niet-duurzame jacht. In delen van Centraal-Amerika, de Zuid-Amerikaanse Andes en Australië hebben vooral amfibieën ernstig te lijden onder een dodelijke schimmel.
Bij alle ellende heeft de IUCN ook goed nieuws. ‘Dit is de eerste keer dat we kunnen laten zien dat onze inspanningen een positief effect hebben op de natuur’, zegt dr. Simon Stuart, een van de auteurs van het rapport. Het succes van natuurbescherming blijkt volgens de IUCN onder meer uit het feit dat er vandaag de dag weer dieren in de vrije natuur rondlopen die eerder in het wild waren uitgestorven. Hoewel hun aantal niet spectaculair is, drie om precies te zijn (Californische condor, zwartvoetbunzing en Przewalskipaard), heeft hun verhaal wel degelijk betekenis als bewijs dat er met gerichte maatregelen iets te bereiken is. De herintroductie van het Przewalskipaard is mede te danken aan een Nederlands fokprogramma. Nu leven er weer zo’n 250 wilde paarden in een natuurpark in Mongolië.
Deze kleine succesjes staan in geen verhouden met de immense problemen die nog om een oplossing vragen. Daarvoor zijn volgens de IUCN nog veel grotere inspanningen nodig. En geld. Om de hoge ambities van de biodiversiteitsconferentie in Nagoya waar te maken, moeten er nog vele miljarden op tafel worden gelegd.