Een zieke papegaai op een zieke planeet
zaterdag, 23 oktober 2010 08:33
Een zieke papegaai op een zieke planeet
Door: Lucas Wagmeester, NOS correspondent zuid afrika
Per jaar sterven er tussen de 3000 en 30.000 dieren- en plantensoorten uit. Hoeveel het er precies zijn, weet niemand. Uit de enorme marge in deze schatting blijkt dat heel veel soorten onopgemerkt en in stilte van het aardse toneel verdwijnen. Maar er zijn ook – vooral – diersoorten die zich mogen verheugen in de warme belangstelling van natuurbeschermers.
Sommige krijgen zelfs de status van vlaggenschip in de strijd tegen de afbraak van de natuur. De panda vervult die functie al jaren voor het Wereld Natuurfonds. En in ons eigen land moesten de babyzeehondjes het grote publiek gevoelig maken voor de boodschap dat het afgelopen moest zijn met de vervuiling van de Waddenzee. Soms staat een soort ook voor een heel ecosysteem dat bedreigd wordt. De Korenwolf bijvoorbeeld is een diertje dat op zichzelf het beschermen waard is, maar als je dat serieus doet door ook het kleinschalige cultuurlandschap in Zuid-Limburg veilig te stellen, dan profiteren daar ook weer een heleboel andere organismen van.
De Kaapse Papegaai (Poicephalus robustus) heeft diezelfde functie: hij is de ‘signaalsoort’ voor de teloorgang van de zogenaamde Yellow Tree bossen in Zuid-Afrika die de afgelopen decennia op grote schaal zijn gekapt. Bovendien is de Kaapse Papegaai ook nog eens de enige endemische papegaaiensoort van Zuid-Afrika, dat wil zeggen dat hij uitsluitend in Zuid-Afrika voorkomt. Dat gegeven werd ook uitgevent ten tijde van het WK van afgelopen zomer: ‘Als wij bezig zijn onze nationale rijkdommen op te poetsen voor het wereldwijde publiek, dan moeten we het niet alleen hebben over de protea (een inheemse plant) en de springbok, maar ook over de Kaapse Papegaai. We zouden er een eer in moeten stellen om deze vogels tot in lengte van dagen te kunnen horen krassen en fluiten in de Yellow Tree bossen, de ambassadeurs van onze botanische erfenis.’ Poëtische woorden van dr. Steve Boyes, die zijn ziel en zaligheid heeft gelegd in het redden van deze papegaai.
En het is 5 voor 12 voor de Kaapse Papegaai. Door de grootscheepse aanslag op zijn natuurlijke biotoop zijn de vogels noodgedwongen op zoek gegaan naar andere voedselbronnen: pecannoten die commercieel worden verbouwd op plantages. Op zich een voedzaam alternatief, maar het bracht hem in de buurt van mensen die hem niet welgezind waren: ze werden gevangen voor de handel of gewoon doodgemaakt, omdat ze niet van de noten af konden blijven. Daar komt nog bij dat dit eenzijdiger menu de dieren vatbaar lijkt te maken voor een ziekte die nu razendsnel om zich heen grijpt. Zestig tot zeventig procent van de populatie is aangetast. De veren verschieten van kleur en de snavels rotten weg. ‘A nasty disease’, zegt Steve Boyes die voor de universiteit van Kaapstad onderzoek doet naar de sterfte onder Kaapse Papegaaien.
De enige oplossing lijkt het behoud van wat er nog rest van het Yellow Tree bos, want ‘de ondergang van deze vogelsoort is net als het mogelijke uitsterven van walvissen en ijsberen een onheilspellend teken van wat de mens deze aarde aandoet.’